Ülkemizde sosyal ve ekonomik alanlarda yaşam koşullarımız çok hızlı değişim gösterirken, bizlerden de değişen bu koşullara uyum sağlamamız bekleniyor. İşte bu değişime uyum sağlama sürecinde karşımıza “Psikolojik Sağlamlık” kavramı çıkıyor.
“Psikolojik Sağlamlık” kavramını en yalın hali ile afet, kayıp, hastalık, boşanma, taşınma gibi değişen yaşam koşullarına uyum sağlama becerisi olarak tanımlayabiliriz. Kuşkusuz bu kavramı en çok covid günlerinde duymaya başlamıştık. O hatırlamak istemediğimiz günlerde günlük rutinlerimiz değişmiş ve bizden bu değişen düzene uyum sağlamamız istenmişti. Ardından doğal afetler ile birlikte bu kavramı yeniden duyar olmaya başladık.
Salgından ve doğal afetlerden sonra kimimiz çok zorlandı, yeni düzene uyum sağlamak ya çok uzun sürdü ya da hiç uyum sağlayamadık. Dikkatimizi işimiz, evimiz gibi günlük işleyişe veremedik. Kimimiz ise yeni düzene çok hızlı adapte oldu, değişen günlük rutinlerine yenilerini ekledi ve yeni yaşamına daha kısa sürede uyum sağlayabildi.
Araştırmalar gösteriyor ki psikolojik sağlamlık becerileri güçlü olan kişiler, ani değişen yaşam koşullarına karşı daha hızlı uyum sağlıyor ve kendilerini yeni düzene göre daha kolay kurgulayabiliyorlar. Bu beklenmedik değişime karşı üzülmek, öfkelenmek, kızmak, kaygılanmak gibi tepkiler vermenin öncelikle normal olduğunu kabul etmek gerekir. Bu duygular bizim uyuma, uyanma, okula, işe gitme veya sorumluluklarımızı tamamlama gibi günlük rutinlerimizi bozduysa ve bu süre 6 aydan fazla sürdü ise psikolojik olarak sağlamlık ve dayanıklılık becerilerimizi gözden geçirmeye hatta bu konuda uzman desteğine ihtiyacımız olabilir.
Psikolojik sağlamlık becerilerimizi geliştirebilmek için neler yapabiliriz?
- Aile ve arkadaşlarınızla kuracağınız ilişkilerden alacağınız destek, psikolojik sağlamlık becerilerinizi geliştirecektir. İletişimde kalmak bu anlamda önemlidir.
- Bir hedefinizin olması ve amacınızın peşinden gitmek size umut aşılayacak ve hayat ile bir bağ kurmanıza destek olacaktır.
- “Ya böyle olursa…”, “Başıma bu gelirse…” gibi varsayımlardan uzak durarak, olmayan bir durumun sizi kaygılandırmasına izin vermemeye özen gösterebilirsiniz.
- An’da olmak ile ilgili egzersizler yapmak, sizi geçmişe takılmaktan ve gelecek kaygılarından korumak için destekleyecektir. Sizi an’da tutan unsurları fark ederek hayatınızda onlara daha fazla yer açabilirsiniz.
- Kendinizi takdir etmeyi ihmal etmeyin. Bu kendinizi koşulsuz kabul etme süreci için oldukça önemlidir.
- Yeni olanaklara yer verme konuşunda esnek olmak kendimizi düzenleyebilme becerilerini geliştirecektir.
Psikolojik sağlamlık düzeyimiz aile, çevre, kişilik, mizaç ve sağlık öykümüz gibi pek çok faktörden etkilenir. Bu becerilerin geliştirilebilir olduğuna inandığımızda ancak gelişmek için adım atabileceğimiz gerçeğini unutmayalım. Gelişim bir sonuç değil süreçtir. Dolayısı ile bu becerileri geliştirmek zaman ve istikrar gerektirir. Dünya değişirken, zarar görmeden değişebilmek için gelişime odaklanmak ve kendimize yatırım yapmak oldukça önemlidir. Psikolojik sağlamlık adına gelişmekten ve değişmekten korkmadığımız günler dilerim.
